|
Obowiązująca w kraju Ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 roku definiuje oleje odpadowe jako wszystkie oleje smarowe lub przemysłowe, które nie nadają się już
do zastosowania, do którego były pierwotnie przeznaczone, a w szczególności zużyte oleje z silników spalinowych, oleje przekładniowe, a także oleje smarowe, oleje do turbin i oleje hydrauliczne.
Rozpatrując skład chemiczny oleju odpadowego to będzie on zależał od rodzaju zużytych olejów, źródła pochodzenia poszczególnych składników olejów bazowych, przemian fizyko-chemicznych, jakim one ulegały w czasie eksploatacji oraz od możliwych zanieczyszczeń podczas zbiórki i magazynowania olejów zużytych. Całkowita ilość zanieczyszczeń i domieszek w oleju przepracowanym szacowana jest na 20–30% (są to m.in.: woda, niespalone paliwo, produkty zużycia mechanicznego, sole i tlenki metali).
W praktyce rozróżniamy następujące sposoby wykorzystania olejów odpadowych:
n poddanie procesom oczyszczania i przywrócenie olejom ich pierwotnych właściwości poprzez filtrację, wirowanie, odparowanie pod próżnią, w celu ich późniejszego zastosowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem lub jako środka smarowego niższej klasy jakościowej,
nponowna obróbka – usunięcie z olejów odpadowych zanieczyszczeń mechanicznych i wody dla uzyskania komponentu paliwowego o jakości zgodnej ze specyfikacją paliwa zastępczego,
n regeneracja głęboka (re-rafinacja) odpowiednie przetworzenie fizyko-chemiczne i pozyskanie z olejów odpadowych surowców petrochemicznych, które mogą być użyte do produkcji nowych olejów smarowych lub np. lekkich olejów opałowych,
- recykling – zastosowanie olejów zużytych jako surowca w rafinerii lub współpracującej z rafinerią instalacji w celu produkcji wysokiej klasy paliw lub olejów bazowych,
- użycie olejów wprost jako paliwo.
Pozbywanie się olejów przepracowanych poprzez ich wylewanie wprost do otoczenia jest zabronione, gdyż pociąga za sobą ogromne zagrożenie dla środowiska, a przede wszystkim dla zdrowia ludzi oraz zwierząt. Wylany olej skaża glebę, przenika do wód gruntowych i poprzez wody podskórne oraz cieki wodne trafia do zbiorników wodnych oraz rzek. Dawniej wykorzystywano przepracowany olej do konserwacji drewna i maszyn, obecnie jest to niewłaściwe postępowanie.
Najkorzystniejszym jednak sposobem zagospodarowania olejów przepracowanych jest ich re-rafinacja. Proces ten nie stwarza zagrożenia dla środowiska naturalnego oraz pozwala na otrzymanie olejów silnikowych po kosztach niższych, niż drogą klasyczną z ropy naftowej.
Oleje odpadowe nie nadające się ze względu na stopień ich zanieczyszczenia
do regeneracji lub rerafinacji mogą być dozowane na linii odpadów komunalnych i spalane wraz z nimi w instalacjach do spalania odpadów komunalnych. Duże ilości olejów przepracowanych zużywa się także jako paliwo w cementowniach. Uwalniane w procesie spalania olejów metale ciężkie są wiązane w cemencie i wówczas nie stanowią zagrożenia dla środowiska naturalnego.
Działalność rolnicza a oleje odpadowe
Wymagania wzajemnej zgodności obowiązujące rolników ubiegających się o dopłaty bezpośrednie i wsparcie w ramach niektórych działań PROW 2007–2013 w zakresie ochrony środowiska, dotyczą miedzy innymi postępowania z olejami odpadowymi. Reguluje te zagadnienia Rozporządzenie MGiP z dnia 4.08.2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z olejami odpadowymi (Dz.U.192 z 2004 r. poz. 1968).
Postępowanie z olejem odpadowym:
- Posiadacz odpadów w postaci olejów odpadowych, powstałych w wyniku prowadzonej przez niego działalności rolniczej, jeżeli nie jest w stanie we własnym zakresie wykonać regeneracji lub odzysku, powinien przekazać te odpady podmiotowi, gwarantującemu zgodne z prawem ich zagospodarowanie.
- Zużyte oleje należy przechowywać w gospodarstwie do czasu przekazania upoważnionemu podmiotowi
w sposób bezpieczny dla środowiska.
- Zakazuje się mieszania olejów odpadowych z innymi odpadami niebezpiecznymi.
Warunki zbierania i przechowywania olejów odpadowych w gospodarstwie:
- Oleje odpadowe zbiera się i magazynuje selektywnie według wymagań wynikających ze sposobu ich przemysłowego wykorzystania lub unieszkodliwiania.
- Podczas zbierania i magazynowania olejów odpadowych niedopuszczalne jest ich mieszanie z innymi odpadami i substancjami, w tym zwłaszcza z odpadami stałymi, odpadami PCB, olejem napędowym, olejem opałowym, płynami chłodniczymi, płynami hamulcowymi oraz innymi substancjami i preparatami chemicznymi nie będącymi olejami.
- Oleje odpadowe zbiera się do szczelnych pojemników, wykonanych z materiałów trudno palnych, odpornych na działanie olejów odpadowych, odprowadzających ładunki elektryczności statycznej,
wyposażonych w szczelne zamknięcia, zabezpieczonych przed stłuczeniem.
- Na pojemnikach takich powinien być umieszczony w miejscu widocznym napis „olej odpadowy”.
- Pojemniki do zbierania olejów odpadowych mogą być stosowane w rotacji pomiędzy wytwórcą odpadu a ich kolejnym posiadaczem, miejscem odzysku albo unieszkodliwiania.
- Oleje odpadowe magazynuje się w miejscach utwardzonych, zabezpieczonych przed zanieczyszczeniami gruntu i opadami atmosferycznymi, wyposażonych w urządzenia lub środki do zbierania wycieków tych odpadów.
- W miejscach magazynowania olejów odpadowych dostęp do nich, w celu opróżnienia lub wymiany pojemnika, jest ograniczony do właścicieli pojemników lub przedsiębiorców zajmujących się gospodarowaniem tymi olejami.
Informacje o podmiotach zajmujących się transportem i unieszkodliwianiem olejów odpadowych, udostępnione są posiadaczom tych odpadów w urzędach gmin, starostwach oraz na stronach internetowych.
Małgorzata Grabczyńska
KPODR Minikowo, Oddział w Zarzeczewie |